| |
Arazoak, zalantzak, galderak...
Gaur egun, nanoteknologia etorkizunerako proiektua
da; gero eta makina txikiagoak ari gara egiten. Kasu batzuetan,
egin egin dira nanomakinak, baina oso urruti gaude prozesu
industrialean normaltasunez integratzetik.
Etorkizuneko espekulazioa ez da hor bukatzen. Richard Feynman
estatubatuarrak, 1965ean Fisikako Nobel saria eskuratu zuenak,
oso gauza interesgarriak proposatu zituen: nanomakinak egiten
dituzten nanomakinak egin litezke, eta eskala nanoskopikoan
funtzionatzen duen industria osatu ahal izango da. (Ikus ,
gazteleraz.)
Dena dela, zer gertatuko da miniaturizazioarekin garai horretara
iristen garenean? Posible izango da oraindik ere makina txikiagoak
egitea? Non dago muga?
Oraingoz, muga atomoa da, atomoa baino txikiagoak diren gauzak
egiteko izugarrizko energia behar delako, eta, guk dakigula,
ez dago modurik horrenbeste energia modu jarraian eta kontrolatuan
emateko. Zaila da atomoa baino txikiagoa den zerbait erabiltzea.
Baina zalantzak eta espekulazioak ez dagozkio egin ahal izango
dugunari bakarrik. Nanoteknologiaren arriskuen inguruan ere
eztabaidak daude. Adibidez, oraindik ez dago batere argi zer
eragin izan ditzaketen nanopartikulek ingurumenean eta osasunean.
Gutxi ikertu da, baina dagoeneko dozena bat txostenetan agertu
dira zalantzak. Nanomedikuntzan erabili nahi diren nanopartikula
batzuk laborategiko animalien gibelean pilatzen direla ikusi
dute. Beste batzuek arrainaren garuna kaltetzen ei dute...
Osasunerako kaltegarriak ote dira? (Ikus eta artikuluak
gaztelaniaz).
Eta, ekologiaren ikuspuntutik? Atera kontuak: 2 g inguru
pisatzen duen txip arrunt bat egiteko, 1,6 kg erregai fosil,
72 g gai kimiko eta 32 kg ur behar dira (ikus ).
Oso txikiak direlako eta egiteko prozesuak oso zehatzak direlako
gertatzen omen da hori. 'Nano' eskalan okerrera egingo al
dugu? Edo, iraultza hain handia izango da, ezen dena hankaz
gora jarriko baitu?
Nanoteknologiaren aitatzat jo izan den Eric Drexler-en arabera,
manufaktura-prozesu tradizionala erabat zaharkituta utziko
du nanoteknolgiak. Adibidez, ez da altzairu-galdategirik egongo,
eta ez da erabiliko makina handi eta garestirik, ez erregai
fosilik. Eta ehunka langile beren lanik gabe geratuko dira.
Altzairua molekulaz molekula sintetizatuko duten trilioika
'nanoboteko' nanolantegiak izango ditugu. (ikus artikulua
gaztelaniaz). Gauza bera gertatuko omen da paperarekin, arroparekin,
janariarekin, birusekin... guztiarekin. Posible da hori? Eta...
nahi dugu hori?
Dudarik ez da, ikerketa zientifikoak aurrerapausoak ekarri
dizkio gizarteari, baina badira, ordea, arriskuak ikerketa
zientifikoen ondorioz...
|
|
