eu http://www.zientzia.net Zientzia eta teknologiaren ataria http://www.zientzia.net/irudiak/zientzianet-3.gif http://www.zientzia.net http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14630 AZTI-Tecnaliak egindako BIOMAN-2009 kanpaina zientifikoan lortutako emaitzen arabera, antxoa-biomasa 28.000 tonakoa da orain Bizkaiko golkoan, 2008an baino 3.000 tona handiagoa. Maiatzean egin dute ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14639 Foka, itsas lehoi eta mortsen arbaso baten fosila aurkitu dute Artikoan, Kanadako Museko Naturaleko zientzialariek. Pinipedoen 23 milioi urteko arbasoak hegatsak beharrean hanka palmatuak zituen, eta ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14638 Esperimentuetan erabiltzen diren saguen ingurua hainbeste kontrolatzea ez da mesedegarria Ez daude bi pertsona berdin. Hori aintzat hartuta, Estatu Batuetako Purdue Unibertsitateko ikertzaile batek ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14637 Danimarkako Aarhus Unibertsitatean, DNAz osatutako nanokutxak egin dituzte, ordenagailu bidezko eredu bat erabilita. Eredu hori fago baten DNAn oinarritzen da, eta, hari kutxa-itxura emateko, 250 ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14636 TRIUMF laborategian, partikulen fisikan eta fisika nuklearrean aritzen den Kanadako laborategi nazionalean, bide bat bilatzen ari dira erreaktoreen beharrik izan gabe molibdeno-99 isotopoa ekoizteko. ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14635 Neanderthalgo umeek ez zuten umetokian bira eman beharrik jaiotzeko. Max Plank Institutuko Timothy Weaver eta Jean-Jacques Hublin ikertzaileek eme neanderthal baten pelbisa birtualki berritu dute, ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14634 Illinoisko Unibertsitateko fisikariek lente akustiko bat garatu dute metamaterial artifizialez baliatuz, eta ultrasoinu-uhinak puntu txiki batera fokatzeko erabili dute. Diotenez, beren tresna ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14633 Ikerketa Mediko Aplikatuaren Zentroan (CIMA) eta Nafarroako Unibertsitate Klinikan egindako ikerketa batean frogatu dute hezur-muinetik eta ehun adiposotik eratorritako zelula amek hobetu egiten ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14640 Martxan jarri dute Europako Labonfoil (laborategi bat xafla batean) proiektua. Ikerlan-IK4k zuzentzen du eta parte-hartzaileen artean Gaiker-IK4 dago. Proiektuaren asmoa da telefono mugikorretan ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14631 Haustera doazen materialak begi hutsez bereizteko modu bat izan liteke Indar mekanikoen eraginpean jartzean kolorez aldatzen den polimero solido bat garatu dute Illinois Unibertsitateko ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14628 60 watteko goritasun-bonbilla batek 100 watteko bonbilla batek adina argi ematea lor daiteke tungstenozko harizpiari femtosegundo bateko laser-pultsuak igorrita. Horixe lortu dute New York estatuko ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14629 CIC bioGUNEko ikertzaileek Yale, Harvard eta Oxfordeko unibertsitateetakoekin batera eginiko ikerketa batek ezagutzera eman du DNA RNA bilakatzen duen entzima ez dela apenas aldatu bi mila milioi ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14627 Nature aldizkarian, bi ikerketaren emaitzak argitaratu dituzte, baina adituek ez dituzte onartzen emaitza horiek guztiak Paleontologoak ez daude ados Homo floresiensis gizakiaren jatorriari buruz. ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14625 Informazioa DVDetan gordetzeko modu berri bat asmatu dute, eta garatzen ari dira, Australiako Swinburne Teknologia Unibertsitatean. Sistema berriak 1 terabytetik gora gorde ahal izango ditu (bilioi ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14624 Besaurrean dugu larruazaleko bakterioen dibertsitate handiena Ez besapean, ez sudurzuloetan, ez buru-azalean. Besaurrean pilatzen dira bakterio-espezie gehien gure gorputz osoko larruazalean. ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14623 Geofisikari gehienak bat datoz Lurraren eremu magnetikoaren eragile nagusia Lurraren nukleoan dagoen burdinurtuaren konbekzio-korronteak direla. Eta badakite eremu magnetikoaren polaritatea aldatu ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14622 Abeltzainek larrean utzi ahal izango dituzte abereen gorpuzkiak, kasu batzuetan Hildako abereen gorpuak hegazti sarraskijaleentzat utzi ahal izango dituzte berriz Europako abeltzainek, Europako ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14621 Herbehereetako Utrecht Unibertsitateko Zentro Medikoan lanean ari dira, erradioterapian erabiltzen diren fotoi-izpiak askoz zehatzago bideratzea lortzeko. Horretarako, erresonantzia magnetiko bidezko ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14620 Espermatozoideen mugikortasunari buruzko lan batentzat izan dira bigarren saria eta euskarazko lanik onenaren aipamen berezia Zazpigarren urtez, Elhuyar Fundazioak Tesi Saria antolatu du. Edizio ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14632 Proteina berde fluoreszente kutunaren benetako funtzioa aurkitu dute Proteina berde fluoreszentea zientzian oso ezaguna eta erabilia bada ere, orain arte guztiz ezezaguna zen naturan proteina horrek ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14655 Zientzia eta teknologiari esker lortu du gizakiak gaur duen bizi-kalitatea. Arlo guztietan ikus daiteke gure bizi-baldintzen hobekuntzan zientziak eta teknologiak izan duten eragina. Hori horrela ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14626 Ugaztun gautarren begietako makilek DNA modu berezi batean dute antolatua, eta horrek aukera ematen die gauez errazago ikusteko. Ondorio horretara iritsi dira Municheko Ludwig-Maximilians ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14641 Azterketa genetiko batek afrikarren jatorria eta aniztasuna argitu ditu Afrikan sekula egin den azterketa genetikorik handiena egin du Pennsylvaniako Unibertsitateko ikertzaile-talde batek, eta ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14659 Bi arrazoirengatik da Gerald Durrell ospetsua. Lehenik, zoologiko bat zabaldu zuelako desagertzeko arriskuan dauden espezieak jasotzeko, Jersey uharteko zoologikoa. Bigarren arrazoia da nagusia: ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14658 Kingscote-ko zelaietan (Gloucestershire, Ingalaterra), 1784ko irailaren 2an, globo hura zerutik jaisten ikusi zutenek ez zuten berehalakoan ahaztuko irudi hura. "Hain zeuden beldurturik segalariak, ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14656 Azken hilabeteotan, laborantza transgenikoaren eztabaida piztu da berriro. Apirilaren 22an, Alemaniak MON810 arto transgenikoa debekatu zuen. Handik gutxira, Eusko Jaurlaritzak, itxuraz, ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14654 Euskal Herrian, tradizioz, oso lanbide hedatua izan da abeltzaintza estentsiboa, baina gaur egun gainbehera doa. Lanbide hori gizarte hiritarrera hurbiltzeko eta abeltzaintza estentsiboak duen ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14653 Aurreko artikuluetan ikusi dugunez, web semantikoak, hau da, esanahizko marken bidez etiketatutako eta erlazionatutako elementuz osatutako Internet berri batek aukera berri mordoa irekiko ditu, ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14652 Badakigu bateriek bizialdi mugatua dutela: hainbat karga-deskarga ziklo betetakoan, akabo. Huts egiten dute. Ezin esan, ordea, hor bukatzen denik baterien bizitza. Hain zuzen, hortxe hasten da ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14651 Ingeniariek ez dute kristalezko bolarik erabiltzen. Ezin dute esan noiz asmatuko duten bateria-mota berri eta iraultzaile bat. Hala ere, itxaropen handia dute automobilgintzatik etorritako ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14643 Wisconsin Unibertsitateko ikertzaile-talde batek ordenagailu bidezko simulazio batzuetan ikusi du materialen arteko marruskadurak oso antzekoak direla nanoeskalan eta eskala handian. Hain zuzen, ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14649 Jan Smit geologoak ibilbide osoa eman du talkaren teoriaren aldeko aztarnak biltzen. Teoria horren arabera, asteroide handi batek Lurra jo zuen duela 65 milioi urte, eta, talkak eragindako aldaketen ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14642 Duela 17.500-18.300 urteko zeramika-zatiak aurkitu dituzte Yuchanyango koban, Txinako Hunan probintzian. Ikertzaileek erradiokarbono bidezko datazioa erabili dute, eta, ondorioztatu dutenez, lehendik ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14648 Esan liteke neurologia espezialitatea kasualitatez aukeratu zuela, edo halabeharrak hala aginduta. Izan ere, egoiliar-garaian, artean ikasle zela, diagnostikatzeko oso zaila zen garuneko gaixotasun ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14657 Denboraren eragina ikusi nahi baduzu, egon zain. Papera horitzen ikusi nahi baduzu, adibidez, utzi papera bistan, eta egon. Denborak margotuko du. Hala ere, prozesua ikertu nahi dutenek ez dute hori ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14647 Naturak sortutako munduko paisaia eder eta ikusgarrienetako bat dira Iguazuko ur-jauziak. Argentina eta Brasil arteko mugan daude, eta Iguazu ibaiaren urek elikatzen dituzte. Ibaiak azaroa eta ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14646 Minbizian, diabetean, bihotzekoetan eta hipertentsioan eragina duen proteina batek, AMPK proteinak, funtzio garrantzitsua du nerbio-sistemaren garapenean. Washintongo Unibertsitateko zientzialariak ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14650 "Eskatzea librea da", esaten dute. Baina eskatze hutsagatik ez da dena lortzen. Kargatzeko beharrik gabe hilabete irauten duen bateriarik ez dago. Egia esan, ordenagailu eramangarrietan, zortzi edo ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14645 Obozitoen zelula aitzindariak aurkitu dituzte eme helduetan Txinako Shangai Jiao Tong Unibertsitatean egindako esperimentu batek hankaz gora jar lezake orain arte egiatzat jotzen zena: ugaztun emeak ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14644 Tresna kirurgikoen garbiketa ultrasonikoa neurtzeko sentsore bat sortu dute Ingalaterrako Fisika Laborategiko ikertzaileek. Asmakuntzarekin, burbuila bidezko garbiketa ultrasoniko hori kuantitatiboki ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14619 “Zientzia eta teknologia hezkuntzan” mintegia egin zen atzo, ekainak 29, Bilboko Euskalduna Jauregian, Elhuyar Fundazioak antolatuta. Batxilergotik hasi eta unibertsitate-ikasketak amaitu arte ikasleek jasotzen dituzten zientzia eta teknologiako edukiak zein diren, zer metodoren bidez helarazten zaizkien, eta gero eduki horiek lan- eta ikerketa-munduko beharrekin bat egiten duten aztertu eta eztabaidatu zuten hizlariek. http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14660 Galdetuko bagenu larruazalean zehazki non dauden bakterio-espezie gehien, askok eta askok besapeen alde egingo lukete apustua, ziur. Bada, horiek guztiak oker leudeke. Ikerketa berri baten arabera, besaurreak dira bakterioen pot-pourri handiena duten larruazal-zatiak. http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14615 Gure arbaso zaharrena zein den aurkitzeko garaian —gizaki eta tximinoen jatorria zein den erabakitzean alegia—, imajinazioak ez du mugarik. Izan ere, zenbaitetan, fosil baten azterketetatik zientzialari batzuek zein besteek ateratzen dituzten ondorioak ezberdinak izaten dira. Gizakien eta tximinoen anatomian edo fosil-seriean, maiz, ez da arbaso horren ezaugarririk agertzen. Oraingo honetan, berriz, badirudi zertxobait hurbildu direla, eta gizakiaren eboluzioan galdutako katebegia aurkitu dutela. Bai, bederen, zientzialari batzuen ustez. http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14617 Orain, uda-garaian, hondartzan goxo-goxo etzanda daudela erretzen dute askok. Eta zigarroa bukatzean, hondarretan itzali, eta martxa. Hantxe uzten dute askok mutxikina. Zer kalte egingo du mutxikin ziztrin batek? Bada, batek edo bik, agian, ezer gutxi; baina, dirudienez, oso zabalduta dagoen ohitura da. Izan ere, zigarro-mutxikinak ozeanoetako hamar hondakin ugarienen zerrendan sartuta daude dagoeneko. http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14612 Basque Research web guneak Tesi Saria antolatzen du urtero, euskal unibertsitateetako ikertzaileen lanak gizarteratzeko. Zazpigarren edizioa izan da aurtengoa, eta Juan José Gaitero Redondo eta Ekaitz Agirregoitia Marcos izan dira sarituak. http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14609 Aurpegi bakoitzean 9 kubotxo dituen kuboa da ezagunena, baina kubotxo gehiagokoak eta gutxiagokoak ere badaude, baita beste hainbat formatakoak ere. Kuboaren alde bakoitzean kolore bakarra lortzea da helburua. Zergatik da, baina, hain zaila? Bada, alde bakoitzean bederatzi kubotxo dituen kuboaren kasuan, 26 kubotxo mugikor daudelako denera, eta sortzen duten konbinazio-kopurua izugarria delako. Guztira, 43 trilioi mugimendu baino gehiago egin daitezke; bai, 43 zenbakiaren atzean beste 18 zifra dituen zenbakia, alajaina! http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14613 Artikoko izotzaren eta uraren pean dauden erregai-erreserben azterketa zehatza argitaratu du Science aldizkarian AEBko Geologia Sailak, eta, datuak ikusita, erregai-enpresa batzuek interes handia agertu dute Artikoko baliabideak ustiatzeko. http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14606 Naturako egiturarik ikusgarrienetako bat da armiarma-sarea. Proteinatan oso aberatsa den zeta batez osatua dago. Zeta hori altzairua bera baino gogorragoa da, oso malgua, eta giza ilea baino 80 aldiz finagoa. Alemaniako zenbait fisikarik orain ikusi dutenez, are gogorragoa egin daiteke, metal-kantitate txikiak gehituta. http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14603 Lehenengo aldiz jarri dituzte Europako itsas garraiobideen joan-etorriak mapa batean. ESAko Envisat satelitearen radarrak zazpi urtean jasotako datuekin osatu dute mapa. http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14578 Oso azkar jaitsi da Itsaso Hilaren maila azken 30 urteetan. Darmstadteko Unibertsitateko adituek egindako ikerketa baten arabera, gehiegizko ur-kontsumoa izan da itsasora iristen diren ibai ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14581 AEBko ikertzaile-talde batek sekula sekuentziatu den proteinarik zaharrena sekuentziatzea lortu du: duela 80 milioi urte bizi izan zen hadrosauro baten ehun konektiboko kolagenoa, hain zuzen. ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14582 Elektrizitate-deskargak jasotzean muskulu baten antzera uzkurtu eta erlaxatzen den material bat sortu dute Texasko Dallas Unibertsitatean. Oso arina da, zentimetro kubikoko 1,5 miligramo baino ez ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14580 Glaziar baten azpian bi milioi urte inguru daraman ekosistema bizi bat aurkitu dute Antartikan. Hain zuzen, Taylor glaziarrak estalitako aintzira batean dago ekosistema, 400 metroko izotz-geruza ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14579 Metal-kantitate txikiak gehituta, armiarma-sarea are eta gogorragoa egin daitekeela ikusi dute Armiarma-sarea zetazkoa da, eta zeta hori altzairua baino gogorragoa da. Alemaniako zenbait fisikarik ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14577 Karbonozko nanohodiak kable elektrikoak bezalakoak dira, eroale onak, baina ez dute modu berean xahutzen beroa. Arrazoia da kable elektrikoetako kobre-atomoen artean lotura kimikoak daudela, eta ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14576 Bihotzeko gaixotasunentzat tratamendu bila dabiltzanek albiste itxaropentsua jaso dute, bonba nuklearren probak egiten ziren garaian askatutako isotopoei esker. Hain zuzen, proba haietan karbono-14a ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14575 Nafarroako sagarrondo autoktonoaren 276 barietate deskribatu dituzte Nafarroako Unibertsitate Publikoko ikertzaileek liburu batean. Gainera, ikusi dute aberastasun handia dagoela biodibertsitate ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14574 Doitasun handiarekin ikusi du Rolf Erni zientzialariak zuzendutako taldeak 47 pikometroko tartea germaniozko kristal batean. Lawrence Berkeley Laborategi Nazionaleko TEAM 0,5 mikroskopioa erabili ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14573 Zelula heldugabea heldu bihurtzeko bidea gidatzen duten geneen eta proteinen analisi zehatza eta zabala argitaratu du FANTOM nazioarteko ikerketa-partzuergoak. Hain zuzen, zelulen garapenean parte ... http://www.zientzia.net/artikonts.asp?Artik_kod=14572 Ondare historikoa babesteko, graffitien kontrako produktu berri bat garatu dute hainbat ikerketa-zentrok Europa mailako proiektu baten baitan. Zentro horien artean dago Labein-Tecnalia. Produktu ... http://www.zientzia.net/argazkikonts.asp?Artik_kod=14661 Science aldizkarian argitaratutako ikerketa baten arabera, emeek ez dute bilatzen beren ondorengoek gene hobeak izatea ar batekin baino gehiagorekin elkartzean. Beste onuraren bat ekarriko du aparteko energia eta denbora inbertitzea eskatzen duen ekintza horrek. http://www.zientzia.net/argazkikonts.asp?Artik_kod=14618 Atmosfera eguzki-argiaren eta gure artean dagoenez, argazkikoa bezalako fenomeno optikoak ikusten dira tarteka. Ilargia ateratzen ari da Niza ondoko itsasertzean, baina ez du ohiko forma biribila; deformatuta ateratzen ari da. http://www.zientzia.net/argazkikonts.asp?Artik_kod=14616 Groenlandiaren ekialdeko zenbait landare-fosilek erakusten dute Triasiko-jurasikoko landarediak nabarmen egin zuela behera. Ikertzaileen ustez, gainbehera hori bat dator garai hartako atmosferako karbono dioxidoaren gehikuntzarekin eta berotze globalarekin. http://www.zientzia.net/argazkikonts.asp?Artik_kod=14614 Hegaztiak dinosauroetatik datozela dioen teoria onartua dagoen arren, zenbait gauza argitzeke daude oraindik. http://www.zientzia.net/argazkikonts.asp?Artik_kod=14611 Duten mintzari esker erortzean helikopteroen hegaldia gogora ekartzen diguten hazi guztiek, astigar-haziek, esate baterako, tornado edo zurrunbilo txiki-txiki batzuk sortzen dituzte airean lurrerako bidean doazela. Haiei esker, nahiko ibilbide luzeak egitera irits daitezke jatorrizko zuhaitzetik. http://www.zientzia.net/argazkikonts.asp?Artik_kod=14608 Tifoiek lurrikara txikiak eragiteko indarra dutela ikusi dute AEBko eta Taiwango zenbait zientzialarik Taiwango ekialdean. http://www.zientzia.net/argazkikonts.asp?Artik_kod=14607 60 watteko goritasun-bonbilla batek 100 watteko bonbilla batek adina argi ematea lor daiteke tungstenozko harizpiari femtosegundo bateko laser-pultsuak igorrita. Horixe lortu dute New York estatuko Rochester Unibertsitateko ikertzaile batzuek. http://www.zientzia.net/argazkikonts.asp?Artik_kod=14604 Lehenengo aldiz jarri dituzte Europako itsas garraiobideen joan-etorriak mapa batean. ESAko Envisat satelitearen radarrak zazpi urtean jasotako datuekin osatu dute mapa. http://www.zientzia.net/argazkikonts.asp?Artik_kod=14601 Ez besapean, ez sudurzuloetan, ez buru-azalean. Besaurrean pilatzen dira bakterio-espezie gehien gure gorputz osoko larruazalean. Ondorio horretara iritsi dira Marylandeko Giza Genoma Ikertzeko Institutu Nazionalean, hamar boluntarioren larruazala aztertuta. http://www.zientzia.net/argazkikonts.asp?Artik_kod=14563 Callithrix generoko titi-espezie batean gene arrotz bat txertatu du, proteina berde fluoreszentea (GFP), hain zuzen ere, Japoniako ikertzaile-talde batek. Kumeak ere halakoak izan dituzte, fluoreszenteak. Lehenengo aldia da informazio genetikoa ondorengoei pasatzen diena primate batek. http://www.zientzia.net/dossierra.asp?Id=226&Dossier_kod=29&Orr=0 Tabako hitzak beste asko biltzen ditu bere baitan: plazera, mendekotasuna, minbizia, xarma, nikotina, zinema, multinazionalak, legeak, droga... http://www.zientzia.net/liburu_fitxa.asp?Kodea=40 Liburu bat da, baina bat baino gehiago izan zitezkeen. Hiru gutxienez; lehenengoa matematikako dibulgazio-liburu trinko bat, besteak beste Kurt Gödel matematikari ospetsuaren lana aztertzen duena; bigarrena Maurits Cornelis Escher marrazkilariaren eta Johann Sebastian Bach musikariaren lanei buruzko liburu bat, Godelen lanarekin duten zerikusia aztertzen duena; eta, hirugarrena, fikzioaren bitartez aurreko guztia aztertzen duen ipuin-bilduma bat. Hiruren zatiak azaldu daitezke kapitulu berean, betiere kapituluaren gaiari lotuta. Egitura hori posible da Gödelen, Escherren eta Bachen lanak antzekotasun handia dutelako, matematikaren ikuspuntutik. Gödelek bi teorema formulatu zituen sistema baten osotasun-ezari buruz. Teorema horien arabera, sistema batek ezin du bere burua osorik barne hartu. Adierazpen konplexu hori azaltzeko, idazleak pixkanaka aztertzen ditu sistema formalak eta haien ezaugarriak, sistema hitzaren esanahia matematikako kontzeptua izan, marrazkia izan ala musika-konposizioa izan. Fikzioaren zatian, Grezia klasikotik hartutako pertsonaia batzuk erabiltzen ditu; nagusiak Zenon Eleakoa filosofoaren argudioetan azaltzen diren Akiles eta Dortoka dira. Beste pertsonaia batzuekin batera, paradoxak eta proposizio matematikoak aztertzen dituzte esparru askotako ikuspuntuetatik. Hain zuzen ere, pertsonaia horien arteko elkarrizketak Bach-en obren antzera daude antolatuta. Joko matematikoak dira, musikaren inspirazioarekin joko literarioak bilakatuta. Gödel, Escher, Bach liburua Douglas R. Hofstadter idazle estatubatuarraren obra ezagunena da. “Ia hogei urtez ibili nuen buruan liburu hau, forma eman nahian” dio idazleak hitzaurrean. 1979an argitaratu zuen, eta matematikaren dibulgazioan klasiko bat bilakatu da. 1980an, Pulitzer saria irabazi zuen. http://www.zientzia.net/liburu_fitxa.asp?Kodea=39 Ingurumen-gaiez ari garenean, politika beti dago tarteko, eta klima-aldaketaren auzia ez da salbuespena. Liburu honetan, saio argigarria egin dute Desslerrek eta Parsonek, klima-aldaketaren zientzia eta politika desberdintzeko eta ulertzeko. Lehenengoari buruzko ezagutza-maila zertan den azaltzen dute egileek, eta bigarrenean jarduteko proposamenak lantzen dituzte. Klima-aldaketari buruzko informazioa eta desinformazioa bereizi nahi dituenak argudio onak aurkituko ditu hemen. http://www.zientzia.net/liburu_fitxa.asp?Kodea=38 Pentsamendu magikoa ez da kontu hutsal bat. Objektu hegalari ezezagunak, aintzira eta mendietako munstroak, tenporak eta homeopatia ez dira kalteberak. Horixe aldarrikatu zuten Euskal Herriko Unibertsitateko hainbat zientzialarik “Misterios a la luz de la ciencia” jardunaldietan, eta horixe biltzen du liburu honek. Liburuaren lehenengo lau kapituluetan, banan-banan argitzen dituzte pentsamendu magikoaren adibide ezagunenak, seriotasunez eta umorea galdu gabe: estralurtarrak; Nessi, Yeti eta haien ahaideak; tenporak eta erremedio-saltzaileak. Azkenekoan, pentsamendu magikoari tokia egiten dion gizartearen arriskuez sakon hausnartzen du liburuak. http://www.zientzia.net/liburu_fitxa.asp?Kodea=37 Ekologiari buruzko literaturaren barruan, liburu klasikoa da hau. 1962an argitaratu zen, ingurumenaren aldeko ideiak oso zabalduta ez zeuden garai batean. Gizakiak naturan zer eragin duen aztertzen du liburuak, eta DDTari eta beste toxina batzuei buruz egiten duen gogoetarengatik egin zen ezaguna. Lehen esalditik harrapatzen du irakurlea ingurumenaren aldeko gogoeta horretan: “Bazen behin hiri bat, Amerikaren bihotzean, non bizitza inguruarekin harmonian igarotzen zela baitzirudien”. Orain, Rachel Carsonen liburu klasikoa euskaraz irakurtzeko aukera dago. http://www.zientzia.net/liburu_fitxa.asp?Kodea=36 2005eko CAF Elhuyar sarietan, liburua idazteko beka jaso zuen egileak. Liburu hau, lan horren emaitza da. Idazlearen iritziz, eta zenbait zientzialariren postulatuei so eginez, XXI. mendea sareen mendea izango da, eta natura sareen zientziaren bidez aztertzeak aurrerapauso nabarmenak ematea ahalbidetuko dio gizakiari. Horrenbestez, liburuaren helburuak dira ideia horren inguruko eztabaida filosofiko-zientifikoak zertan dautzan azaltzea eta irakurleei biziaren sarea nolakoa den imajinatzen laguntzea.