http://teknopolis.elhuyar.org Elhuyar Fundazioak ETBko bi katerentzat egiten duen zientzia eta teknologiaren dibulgazio-programa da Teknopolis. Oinarrizko zientzia eta Euskal Herrian egiten den ikerketa dira saioaren ardatz; labur esanda, zientzia eta teknologiaren berrikuntzak. webmaster@elhuyar.com (Elhuyar Fundazioa) Elhuyar Fundazioa Zientzia eta Teknologia eu http://www.zientzia.net/irudiak/teknopolis/fon_goiburura-b.jpg http://teknopolis.elhuyar.org 103 75 http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=576&atala=monografikoak&lang=EU 23/06/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Zazpi mila milioi lagun baino gehiago gara munduan Homo Sapiens espeziea osatzen dugunok, eta guztiok Afrikan eboluzionatu zuen giza talde beretik gatoz. Gizakiaren eta gainerako animalia-espezieen artean zulo izugarri bat dagoela uste izan da duela gutxi arte, baina eboluzioari buruz jakintza handitu den heinean, argitzen joan da Homo Sapiensen lekua gainerako espezieen artean. Programa dokumental honetan leku hori zein den jakiten saiatuko gara, eta gizakiaren esentzia bilatzen. Hor doa galdera: Zer da gizakia? http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=576&atala=monografikoak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=573&atala=erreportajeak&lang=EU 16/06/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Gaur egun berrikuntza da enpresek arrakasta lortzeko zutabeetako bat... Berritzea ezinbesteko ariketa bihurtu da. Gure gaurko lehenengo erreportajean ohiko tresna bat erakutsi behar dizuegu... gas-berogailu bat. Berogailu horri, ordea, funtzio berritzaile eta bitxi bat gehitu diote. Produktuaren ideia eta merkaturatzea Aretxabaletako Copreci kooperatibak zuzenu du, baina pieza nagusia Mondragon Unibertsitatean garatu dute. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=573&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=574&atala=pilulak&lang=EU 16/06/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Kilimak zer diren, zertarako balio duten eta ze funtzio bete izan dituen eta betetzen dituen azaltzen du http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=574&atala=pilulak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=557&atala=erreportajeak&lang=EU 16/06/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Automobilgintzan, edo berarekin lotuak dauden arlo batzuetan, lanean ari dira Nafarroako Unibertsitate Publikoko hainbat sail. Ingeniaritza Mekanikoa eta Energia eta Materialen Ingeniaritza saila gasolina-motorra egokitzen ari da hidrogenorekin ibili ahal izateko. Espainian egingo den lehen hidrogeno-motorra izango da. Bestalde, Fisika saileko akustika-taldea ibilgailuen zirkulazioak sortzen duten soinu-kutsaduraren eta soinu-mapen arloan lanean ari da. Azkenik, Nekazaritza Ingeniaritza sailak hondakinetatik hartutako materialak aztertzen ditu, errepideak egiteko lehengai berriak sortzeko. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=557&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=571&atala=flash&lang=EU 16/06/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=571&atala=flash&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=572&atala=berri-laburrak&lang=EU 16/06/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=572&atala=berri-laburrak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=555&atala=erreportajeak&lang=EU 09/06/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Jakin-mina piztea, zientziaren aurrean beldurra galtzea eta gazteei teknologia hurbiltzea; horiek dira Zamudioko parke teknologikoan zabaldu berri den BTEK teknologia interpretatzeko zentroaren helburuak. Musearen kontzeptu berri bat da. Bi solairutan banatu dituzten 5 esparruek zientziaren eta teknologiaren azken aurrerapenak bildu dituzte. Baita sektore horretako euskal enpresek martxan dituzten proiektuak ere. BTEKen bisitaren ondoren, jakingo dugu esku artean zer dugun, nola egin den eta zertarako den. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=555&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=569&atala=climate-trackers&lang=EU 09/06/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=569&atala=climate-trackers&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=570&atala=erreportajeak&lang=EU 09/06/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Lursail batek beroa xurgatzeko edo emateko duen ahalmena neurtzea. Hori da Cidemco zentro teknologikoak garatu duen TRT makinaren egiteko nagusia. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=570&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=568&atala=pilulak&lang=EU 09/06/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Borragomaren aurkikuntzari eta oinarriari buruzko bideoa. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=568&atala=pilulak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=567&atala=berri-laburrak&lang=EU 09/06/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=567&atala=berri-laburrak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=564&atala=erreportajeak&lang=EU 02/06/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Barakaldoko erakustazokan, BEC-en, bi urtez behin egin ohi den makina-erremintari buruzko erreportajea. Danobat-eko Asier Gandarias eta Beñar Kortabarria kazetaria bidelagun direla agertzen da biurtekoa. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=564&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=566&atala=erreportajeak&lang=EU 02/06/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Medikuntzako ikasleek edo egoiliarrek errealitatetik ahalik eta gertuen dauden praktikak egiteko erabiltzen dituzten makinak Basurtuko ospitalean daude. Horrela funtzionatzen du EHUko ospitale birtual berriak. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=566&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=553&atala=pilulak&lang=EU 02/06/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=553&atala=pilulak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=565&atala=erreportajeak&lang=EU 02/06/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Barakaldoko erakustazokan, BEC-en, bi urtez behin egin ohi den makina-erremintari buruzko erreportajea. Danobat-eko Asier Gandarias eta Beñar Kortabarria kazetaria bidelagun direla agertzen da biurtekoa. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=565&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=563&atala=berri-laburrak&lang=EU 02/06/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=563&atala=berri-laburrak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=554&atala=erreportajeak&lang=EU 26/05/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Ba al dakizue zertan datozen bat Dubaiko dorre ezaguna edota Bilboko Osasun-egoitza? Bada, eraikin horiei hain itxura dotorea ematen dien beira Euskal Herrian ekoizten dute. Delclaux familiak duela 75 urte sortu zuen enpresa, gaur egun Estatu Batuetako multinazional batek zuzentzen du. Bertan beira sortzen dute urteko 365 egunetan eta eguneko 24 orduetan, beiraren prozesua ez baita inoiz gelditzen. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=554&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=561&atala=climate-trackers&lang=EU 26/05/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=561&atala=climate-trackers&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=558&atala=flash&lang=EU 26/05/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=558&atala=flash&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=560&atala=erreportajeak&lang=EU 26/05/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Bilboko Metroko gidarientzako simulagailu berria ezagutzeko aukera; benetako tren kabinak eta errealitate birtuala konbinatzen ditu. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=560&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=543&atala=pilulak&lang=EU 26/05/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Oinetako kiratsari buruzko bideo laburra. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=543&atala=pilulak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=556&atala=berri-laburrak&lang=EU 26/05/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Asteko berrien errepasoa http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=556&atala=berri-laburrak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=562&atala=erreportajeak&lang=EU 26/05/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Espazioarekin zerikusia duen teknologia oro, konplikatua eta eguneroko erabileretatik oso urruti ikusten dugu gehienok... baina, beharbada, oker gabiltza. Teknologia horietaz balia daitezkeen enpresak aurkitzeko helburuarekin, Europako Espazio Agentziak, esaterako, agente-sare zabala du Europa osoan. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=562&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=548&atala=erreportajeak&lang=EU 19/05/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Hiriak abiadura handian ari dira aldatzen. Elementu berritzailez inguratuta bizi gara. Baina ez bakarrik diseinuari dagokionez, baita elementu horiek eraikitzeko erabili diren materialei dagokienez ere. Gaiker zentro teknologikoaren eskutik, Erandioko altzari-enpresa batek material berri bat sortu du. Harri-itxura dauka, baina plastiko baten fabrikazio-prozesu bera du. Teknopolisen, material berriak nola sortzen diren galdetu diogu geure buruari. Gaur, material berri baten jaiotza ikustera gonbidatzen zaituztegu. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=548&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=551&atala=flash&lang=EU 19/05/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=551&atala=flash&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=547&atala=berri-laburrak&lang=EU 19/05/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=547&atala=berri-laburrak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=550&atala=erreportajeak&lang=EU 19/05/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Mondragon Unibertsitatean San Pankrazio egunez egin ohi den arrautza-jaurtiketari buruzko erreportajea. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=550&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=552&atala=climate-trackers&lang=EU 19/05/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=552&atala=climate-trackers&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=549&atala=pilulak&lang=EU 19/05/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=549&atala=pilulak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=546&atala=erreportajeak&lang=EU 12/05/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Gauza jakina da: gure etorkizun energetikoari begira, energia berriztagarriek geroz eta garrantzia handiagoa dute. Dena dela, horiek ahalik eta ondoen ustiatu ahal izateko asko dago ikertzeko oraindik. Nafarroako Unibertsitate Publikora gerturatuko gara jarraian. Energia berriztagarrien erabilera optimizatzeko helburuarekin, oso ezberdinak diren hiru ikerketa ari dira garatzen. Eguzki panelak toki aproposenetan jartzeko helburuarekin, software bat sortu dute. Bestalde, aerosorgailuen diseinua hobetzeko eta haien dardara eta portaera kontrolatzeko EOLIA proiektuan buru belarri dabiltza. Azkenik, energia pilatzea, gordetzea helburu duen mikrosare elektriko bat sortzeko bidean dira ere Nafarroako Unibertsitatean. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=546&atala=erreportajeak&lang=EU