http://teknopolis.elhuyar.org Elhuyar Fundazioak ETBko bi katerentzat egiten duen zientzia eta teknologiaren dibulgazio-programa da Teknopolis. Oinarrizko zientzia eta Euskal Herrian egiten den ikerketa dira saioaren ardatz; labur esanda, zientzia eta teknologiaren berrikuntzak. webmaster@elhuyar.com (Elhuyar Fundazioa) Elhuyar Fundazioa Zientzia eta Teknologia eu http://www.zientzia.net/irudiak/teknopolis/fon_goiburura-b.jpg http://teknopolis.elhuyar.org 103 75 http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=467&atala=erreportajeak&lang=EU 03/02/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Metalezko plakak, torlojuak, inplanteak... horiek dira hezur bat apurtzen denean haren zatiak elkarrekin lotzeko traumatologoek erabiltzen dituzten gailuak. Gailu horien guztien helburua da hezurra posizio egokian berriro haztea. Gaur, Britainia Handitik datorren gailu berri bat aurkeztu behar dizuegu. Taylor du izena, eta teknologia digitalarekin funtzionatzen du; horixe du ezaugarri nagusietako bat da. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=467&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=466&atala=erreportajeak&lang=EU 03/02/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Eguzkia baliabide ezin hobea da izarretako fenomenoak ikertzeko. Gure planetatik gertuen dagoen astroa da; horregatik da, hain zuzen, astronomoek gehien ikertu duten izarra. Zientzialarientzat, Eguzkiaren barruan gertatzen diren prozesuak argitzea lortzea misterio bat argitzea bezain txundigarria litzateke. Izan ere, jakintza horrek ikuspegi berria emango lieke ulertzeko Eguzkiak zer eragin duen kliman, Lurrean eta bertako bizidunongan. Europako Helas proiektuak errealitate bihurtu nahi du Eguzkiaren barrualderanzko bidaia hori; horretarako, Eguzkiari so egiteaz gain, Eguzkiaren hotsak entzuten diardute adi-adi. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=466&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=465&atala=climate-trackers&lang=EU 03/02/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=465&atala=climate-trackers&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=468&atala=pilulak&lang=EU 03/02/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=468&atala=pilulak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=463&atala=flash&lang=EU 03/02/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=463&atala=flash&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=464&atala=vlog&lang=EU 03/02/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=464&atala=vlog&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=461&atala=erreportajeak&lang=EU 27/01/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Erresonantzia magnetikoa, eskanerra, positroi-igorpen bidezko tomografia... Irudi bidezko diagnostiko medikoak gorputz barruan gertatzen dena ikusteko aukera ematen du. Pazienteei kontrastea jarri ohi zaie teknika horien bidez lortutako irudiak hobetzeko. Dena dela, zenbait prozesu biologiko ezin dira oraindik irudi bidezko diagnostikoaren bidez aztertu. CIC biomaGUNE ikerketa-zentroko Irudi Molekularreko Unitatean kontraste berriak aurkitzeko helburua dute. Unitatea bakarra da Euskal Herrian, eta Teknopolisen kamera barrura sartzeko aukera izan dugu http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=461&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=452&atala=pilulak&lang=EU 27/01/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=452&atala=pilulak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=457&atala=erreportajeak&lang=EU 27/01/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) 1979ko abenduaren 24a egun seinalatua izan zen Kouroun, Guyana Frantseseko 20.000 biztanleko herrian . Egun hartan lehen Ariane suziria jaurti zuten handik. Egun hura Europako Espazio Agentziaren historian aro berri baten hasiera izan zen, astronautikaren alorrean Europak Estatu Batuekin zuen mendekotasunaren hausturaren hasiera. Ariane hura, bosteko familian lehena, komunikazio-sateliteak orbitan jartzeko erabili zen batik bat. Ordutik hona, 30 urte pasa dira jada. Hurrengo erreportajean, Ariane jaurtigailuen historiari erreparatuko diogu. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=457&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=458&atala=climate-trackers&lang=EU 27/01/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=458&atala=climate-trackers&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=460&atala=berri-laburrak&lang=EU 27/01/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=460&atala=berri-laburrak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=459&atala=flash&lang=EU 27/01/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=459&atala=flash&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=456&atala=climate-trackers&lang=EU 20/01/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=456&atala=climate-trackers&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=453&atala=elkarrizketak&lang=EU 20/01/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=453&atala=elkarrizketak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=454&atala=erreportajeak&lang=EU 20/01/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Lurrikarak, luiziak, uholdeak... noizean behin bere indarraren aurpegia erakusten digu naturak hondamendi ikaragarrien bitartez. Tamaina horretako hondamendiei aurre egiteko, tamaina bereko prebentzio-neurri teknikoak behar izaten dira. Europan helburu horren atzetik dabiltzan hainbat ikerketa-proiektu daude martxan, eta, dirudienez, erreminta egokia aurkitu dute: sentsoreak txertatuta daramatzaten funtzio anitzeko zuntzak. Eraikinen egitura hondamendi naturaletatik babesteaz gainera, zuntz horiek eraikinen osasun-egoera une oro neurtzen laguntzen dute. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=454&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=451&atala=berri-laburrak&lang=EU 20/01/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=451&atala=berri-laburrak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=455&atala=vlog&lang=EU 20/01/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Berriz gatoz gure Videoblog atalarekin. Gaurko kapituluan teklaturik behar ez duen ordenagailu berri bat aurkeztuko digu Haritz Rodriguezek. Ea zer iruditzen zaizuen. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=455&atala=vlog&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=448&atala=erreportajeak&lang=EU 13/01/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) ESAren sateliteen laguntzarekin Jacques Perrin frantziarrak egin duen azken pelikulari buruzko aurrerapena. Pelikulak itsasoa du ardatz. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=448&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=447&atala=elkarrizketak&lang=EU 13/01/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=447&atala=elkarrizketak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=446&atala=flash&lang=EU 13/01/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=446&atala=flash&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=449&atala=berri-laburrak&lang=EU 13/01/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=449&atala=berri-laburrak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=450&atala=pilulak&lang=EU 13/01/2010 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=450&atala=pilulak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=444&atala=erreportajeak&lang=EU 23/12/2009 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Zauriz beteta eta oso hondatuta... hainbesteraino ze 1994an bere jarduera erlijiosoa eten egin zuen. Gasteizko Santa Maria katedralari buruz hitz egiten ari gara, Ken Follett edo Toti Martinez de Lezea idazleentzat inspirazio-iturri izan den katedralari buruz. Eliza orain dela 800 urte eraiki zuten Alfontso VIII.aren aginduz, baina hainbeste urteren ondoren zaharberritze eta konponketa garrantzitsuen beharrean zegoen. Duela 10 urte, diziplina anitzeko hainbat profesional elkartu eta lanean hasteko erabakia hartu zuten. Orain, ia amaitzear daude eraikinaren egonkortze-lanak; zehazki, 2011n amaituko dira. Kamerak hartuta, Oihana Jauregi lankidea hara joan da katedral zaharraren zauriak nola sendatu dituzten ikusteko. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=444&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=440&atala=berri-laburrak&lang=EU 23/12/2009 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=440&atala=berri-laburrak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=441&atala=climate-trackers&lang=EU 23/12/2009 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=441&atala=climate-trackers&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=442&atala=erreportajeak&lang=EU 23/12/2009 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Baliabide natural preziatua da ura. Bizi-iturria dela esaten da askotan. Baina, gure etxeko iturrira iritsi aurretik, bide luzea egiten du urak. Izan ere, teknologia eta azpiegitura ugari dago kanilaren atzean. Bizkaiko milioi bat biztanlek beren etxean, industrian eta saltokietan erabiltzen eta edaten duten uraren ardura du Ur Partzuergoak. 65 udalerritara iristen den ura erabilgarria eta edateko ona izan dadinurtegietan 220 mila milioi litro ur biltzeko ahalmena duen sistema bat dute, eta haren sareak eta hodiek 400 kilometroko luzera dute http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=442&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=445&atala=pilulak&lang=EU 23/12/2009 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Izarren hautsa zerez osatzen den deskribatzen duen bideo laburra. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=445&atala=pilulak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=443&atala=flash&lang=EU 23/12/2009 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=443&atala=flash&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=439&atala=erreportajeak&lang=EU 16/12/2009 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) Poliuretanozko bainujantziak agertu zirenetik igeriketa-errekor ia guztiak hautsi dira. Igerilarien flotagarritasuna hobetu eta erresistentziak gainditzen laguntzen dute bainujantziek, eta horri esker markak asko hobetu dira. Urte berriarekin batera sartuko da indarrean bainujantziei buruzko nazioarteko araudi berria, eta jantziok ezin izango dira txapelketetan erabili. Debekua indarrean sartu aurretik, teknologiak igeriketan nola eragin duen ezagutu nahi izan du Teknopolisek. http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=439&atala=erreportajeak&lang=EU http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=434&atala=climate-trackers&lang=EU 16/12/2009 teknopolis@elhuyar.com (Teknopolis) http://teknopolis.elhuyar.org/ikusi.asp?Multi_Kodea=434&atala=climate-trackers&lang=EU