Adin bakoitzak bere kirola
1998/10/01 | Agirre, Jabier |

Adin bakoitzak bere kirola

Kirolen bat egitea, edo besterik ez bada ere egunero ariketa pixka bat egitea, beti da mesedegarri, baina sarritan ez da erraza bakoitzarentzat egokiena zein den jakitea. Kirol bat aukeratzeko orduan pertsona bakoitzaren ezaugarri fisikoak eduki beharko dira kontuan, bere bizitzeko estiloa eta, batez ere, bere adina.

Asko dira kirolaren mesedeak goraipatzen dituzten ikerketak, betiere hobby moduan hartzen denean eta ez medikuak agindu edo inposatutako obligazioa bezala. Horrela, adibidez, gauza jakina da kirolak egonkortasun emozional handiagoa eskaintzen duela, eta gure bihotzaren osasuna hobetu egiten duela. Belan urrezko domina olinpikoa irabazi zuen Jose Luis Doreste medikuak, gaur egun Dexeus Institutuko Kirol Medikuntzako Unitatearen arduradunak dioenez, "kirola egitea osasun fisiko eta baita psikiko hobea edukitzeko modua da, eta oro har kirola egiten duten pertsonen adorea hobetu egiten da". Baina ez da hor amaitzen guztia, azken ikerketek frogatu duten bezala ariketa fisikoak irudimena eta baita sormena ere gehitu egiten baititu.

Zahartzean ariketa egitek gomendagarria izaten jarraitzen du.
Ia dena positiboa da, beraz, kirolean eta oso gutxi dira ariketa fisikoa egitearen kontraindikazioak. Bihotzeko gaitzak edo lokomozio-aparatuko alterazioak baldin badaude soilik debekatzen da erabat kirola egitea, eta kasu horietan ere, pertsona horiek espezialista baten begiradapean, ahalegin edo esfortzu gehiegi eskatzen ez duen ariketa-motaren bat egiteko moduan egongo dira.

Bakoitzari berea, arrazoiaren legea

Gehien komeni zaigun kirola aukeratzeko orduan, oinarrizko faktore bat eduki behar da beti kontuan: pertsonaren adina. Ez baita gauza bera gorputza 15-20 urterekin probatzea, edota 50 urteko muga gainditu denean. Adin bakoitzean beharrizan gimnastikoak desberdinak dira, eta baita pertsonaren jarrerak eta trebetasunak ere horiek guztiak egiteko.

Umetan

Umeek helduek baino askoz ere hobeto jasaten dute nekea. Horregatik, batzuetan nekaezinak direla irudituko zaigu, eta egun osoa eman dezaketela korrika, inolako neke-zeinurik gabe. Umetan, ordea, konpetitibitatea saihestu behar da, baita indar handiko kirolak ere (adibidez, halterofilia edo harriak jasotzea), hazkundean eragin oso negatiboa eduki dezaketelako; eta baita kirol asimetrikoak ere, gorputzaren alde bakar bat lantzen dutelako (tenisa, esaterako).

Gomendagarriagoak dira gorputzaren bi aldeak berdin samar lantzen dituzten kirolekin haztea, adibidez furbola, saskibaloia, dantza, gimnasia, patinak edota bizikleta.

Gomendagarriagoak dira gorputzaren bi aldeak berdin samar lantzen dituzten kirolekin haztea, adibidez futbola, saskibaloia, dantza, gimnasia, patinak edota bizikleta. Ariketa bariatuak eta dibertigarriak izan daitezela, umearen nortasuna goratzeaz gain bere funtzio kardiobaskularrak eta biriketakoak ere estimulatzen dituztenak.

Kontuan hartu beharreko beste puntu bat da adin hauetan umeak iraupen luzeko ariketa edo kiroletarako gaitasun handiagoa duela, eta laburragoak baina intentsoagoak direnetan ez dutela (ez dakitela, hobe esan da) bere errendimendurik onena ematen.

Umeak kirola egiteko eduki behar dituen baldintzei dagokienez, pertsona helduak baino sentiberagoak dira beroaren eta hotzaren aurrean. Horregatik, mendian egonez gero, neguan adibidez, behar adina arropa eraman behar luke, eta ur ez klimatizatuan igeri egitea tokatuz gero, alboan eduki beti albornoz egoki bat ez hozteko. Giro beroegietan, alderantziz, kontu eduki behar da gorputzeko tenperatura gehiegi igo ez dadin, eta ez ahaztu umeek ez dutela gehiegi izerditzen. Horrelakoetan likido ugari edan beharko du umeak; ura da likidorik onena, baita egarririk ez badauka ere, desidratazio-arriskua saihesteko.

Gazteetan

Haurrak pertsona helduak baino sentibera goak dira beroaren eta hotzaren aurrean. Horregatik, neguan behar adina arropa eraman behar luke.

Bizitzaren etapa honetan alterazio emozionalak nahikoa sarritan gertatzen dira (maitasun-kontuak, lagunen arteko saltsak, etab.), eta alderdi psikologikotik kirolak eragin ezin hobeak eduki ditzake. Gaur egun ondotxo dakigu bere gorputzarekin ariketa egiten duten adoleszenteak gazte pasiboak baino alaiagoak direla, eta ez hain suminkorrak. Beste ikerketa batzuek frogatu dutenez, kirolik egiten ez duten gazteek depresio gehiago eta baita bizkarreko min, indigestio edo takikardia gehiago ere izaten dituzte kirola egiten dutenek baino.

Jarduera fisikoak, gazteen artean, eragin positiboa dauka epe luzera osasun-egoera orokorrean. Pertsona helduetan maizenik agertzen diren gaixotasun kroniko eta akutu askoren kontrako prebentzio-neurri egokia ere bada ariketa fisiko apur bat egitea (obesitatearen, koronarietako istripu baskularren edota diabetearen kontra, adibidez).

Gazteentzat gomendagarrienak taldean egiten diren kirolak izan ohi dira, taldeagatik eta ez norberagatik lehiatzeak edota garatzeak dakarren guztiagatik. Kirol guztiak dira gomendagarriak, gazteek oso ongi jasaten dituztelako karga eta esfortzu fisiko handiagoak. Batzuk aipatzekotan, squash-a, eskia, footing edo tenisa nabarmen daitezke indibidualetan, eta taldean egiten diren guztiak (futbola, saskibalioa, eskubaloia, etab.).

Helduaroan

 

Jarduera fisikoak, gazteen artean, eragin positiboa dauka epe luzera osasun-egoera orokorrean.

25 urtetik 65 urtera bitartean ezar genezakeen adin-talde honen bekatu ohizkoenak dira sedentarismoa eta bizi-aztura ez osasungarriak. Oso garrantzitsua, beraz, kirolak paper garrantzitsua betetzen jarraitzea pertsona helduen bizimoduan.

Argi dago 50 urtetik aurrera errendimendua ez dela izango 20 urte lehenagoko bera, baina badira adin horietarako ere oso egokiak eta aproposak diren kirolak.

Adin-talde honetan egonik, kirola egiteko arrazoia pisua galtzea baldin bada, jakin beharra dago kirolak edo ariketa fisiko soilak esfortzuak direnen bitartean ez ezik atsedenean ere erretzen dituela kaloriak. Bestela esanda, kirola eginez litekeena da pisua galtzea baita kirola egiten ari ez garenean edo lotan gaudenean ere.

Erresistentzia edo iraupeneko kirolak gomendatzen dira adin honetan, adibidez, lasterketa (korrika), igeriketa, bizikleta edo aerobic-a, adinarekin agertzen diren arrisku-faktoreetako asko (kolesterola, tentsio altua edo obesitatea, esaterako) gutxitzeko oso mesedegarriak direlako. Adinean aurrerago doazenentzat, berriz, egokiagoa izan daitezke egunean pauso azkar samarrean ordubete ibiltzea, eskailerak igo edo jaistea edota mendian ibiltzea.

Hirugarren adinean

Gazteentzat gomendagarrienak taldean egiten diren kirolak izan ohi dira.

Zahartzeak ez du esan nahi, inondik inora, aztura onak bertan behera uztea, eta horregatik ariketa egiteak gomendagarria izaten jarraitzen du. Ikerketak ondotxo frogatu duen bezala, zahartze-maila eta fakultateak edo gaitasunak galtzea modu garrantzitsuan gutxitu daitezke ariketa eginez. Baina edonola izanik ere, intentsitate handiko kirolak edota koordinazio-maila altua eskatzen dutenak ebitatu beharko lirateke adin honetan istripurik ez izateko.

Jardinerian aritzea, petankan jolastea, saloi edo aretoko dantza, golfa, igeriketa edota luzazketa-ariketak eta erlaxaziokoak (yoga, adibidez), oso mesedegarriak gerta daitezke hirugarren adinean sartu direnentzat. Eta ez bakarrik osasun-egoera ona mantentzeagatik, baita urtetan mantendu ezinik edo galduz joan diren lagunak edota harreman sozialak berreskuratzen laguntzen duelako.

DETAILE TXIKIAK ERE ZAINDU

  • Beroa egiten duenean, arropak
    zurgatzailea izan behar du, transpiratzen uzten duena, arina (algodoizkoa
    adibidez) eta estutzen ez duena.
    Atari zabalean egonez gero, txapela edo biseraren bat
    erabili.
  • Arropa kolore argikoa bada hobe, eguzki-argia gutxiago zurgatuko baitu, eta bero gutxiago nabarituko baituzu.
  • Ariketa edo kirol-saio
    bakoitzaren ondotik, garbitu arropa.
  • Oinetakoek oina ongi babestu behar dute, behar bezala
    helduz baina estutu gabe.
  • Ez erabili galtzerdi handiegirik edo lodiegirik, azkenean babak edukiko
    dituzu eta.
  • Ez egin kirolik bitxiak (edo joiak)
    jantzita dauzkazula.

 


Copyright © 2004 Elhuyar - Eskubide Guztiak Erreserbatuta.
webmaster@elhuyar.com - Tel.: +34 943 36 30 40