|
Emakumeek lehen aldiz
hilekoa izateko adina ez da beti berdin mantendu. Gure artean 1840. urtean
batezbeste 16,5 urterekin izaten ziren eta gaur egun 12,8 urterekin. Dena
den, ikerketa batek dioenez herrialde industrializatu askotan adin horrek
gora egiteko joera du.
 |
| Garai
batean ez bezala, gaur egun neskek "forma" zaintzearren
kiroletan gehiago aritzen dira. Argaldu eta ondorioz lehen hilekoa
geroago izaten da. |
Esan beharra dago
gure gizartean batez ere higienean eta elikaduran izandako aurrerapenari
esker hamarkada bakoitzean adina hiruzpalau hilabete jaitsi dela. Adin
hori, hain zuzen, neskaren luzera eta pisuaren araberakoa izaten da. Estatu
Batuetan, esate baterako, batezbeste pisua 47,8 kilokoa eta luzera 1,
58 metrokoa izaten dira.
Adin horretan pisuak
garrantzia zergatik duen ezaguna da. Ehun adiposoak estrogeno iturri nagusia
dira, eta estrogeno-tasak gobernatu i zan du metabolismoa. Neska iharrengan
hain zuzen, eraginkorra ez den estrogeno-forma jakin bat sortzen da.
Azken urteotan, dena
den, lehen hilekoa izateko adina atzeratzen ari da herrialde industrializatuetan,
nahiz eta higieneak atzera egin ez. Elikaduran eta bizimoduan ordea, aldaketak
izan dira. Neska gazteak beren "forma" eta argaltasunaz askoz
ere gehiago arduratzen dira eta kiroletan ordu gehiago sartzen dituzte.
Horren ondorioz, ehun adiposoetako erreserbak jaitsi egiten dira.
Dena den, medikuntzaren
aldetik hori ez da kezkagarria. Izan ere, lehen hilekoa azkar daukatenek
bular-minbizia izateko arrisku handiagoa baitute.
|